ซื้อทรัพย์กรมบังคับคดี ประมูลยังไง ต้องเตรียมเงินเท่าไร ความเสี่ยงที่ต้องรู้ก่อนยกป้าย
ซื้อทรัพย์กรมบังคับคดี คือการประมูลบ้าน คอนโด หรือที่ดินที่ถูกยึดจากคดีความ ผ่านการขายทอดตลาดของกรมบังคับคดี ข้อดีคือราคาเริ่มต้นมักต่ำกว่าราคาตลาด และราคาจะลดลงทุกครั้งที่ประมูลไม่มีคนซื้อ แต่ผู้ซื้อต้องวางเงินหลักประกันก่อนเข้าประมูล จ่ายส่วนที่เหลือภายใน 15 วัน (ขอขยายได้ไม่เกิน 3 เดือน) และรับภาระเรื่องสภาพทรัพย์ ค่าใช้จ่ายค้าง และผู้อยู่อาศัยเดิมเอง บทความนี้สรุปขั้นตอน เงินที่ต้องเตรียม และจุดที่นักลงทุนมือใหม่มักพลาดค่ะ
ทรัพย์กรมบังคับคดีคืออะไร ต่างจากทรัพย์ NPA ยังไง
ทรัพย์กรมบังคับคดี คือทรัพย์ของลูกหนี้ที่ศาลมีคำพิพากษาแล้ว และเจ้าหนี้ขอให้ยึดมาขายทอดตลาดเพื่อนำเงินไปชำระหนี้ ส่วนทรัพย์ NPA (ทรัพย์รอการขาย) คือทรัพย์ที่ธนาคารหรือบริษัทบริหารสินทรัพย์ได้มาเป็นเจ้าของแล้ว แล้วนำออกขายเอง
- ทรัพย์กรมบังคับคดี: ขายด้วยการประมูล ราคาเริ่มต้นตามราคาประเมิน ส่วนใหญ่ดูภายในห้องไม่ได้ ผู้ซื้อรับสภาพตามที่เป็นอยู่
- ทรัพย์ NPA ธนาคาร: ซื้อแบบตกลงราคาหรือประมูลของธนาคาร มักนัดดูทรัพย์ได้ บางแห่งมีสินเชื่อพิเศษให้
สำหรับนักลงทุน ทรัพย์กรมบังคับคดีมีโอกาสได้ราคาต่ำกว่า แต่ความเสี่ยงและงานที่ต้องทำเองก็มากกว่าเช่นกัน
ประมูลทรัพย์กรมบังคับคดี ขั้นตอนมีอะไรบ้าง
1. ค้นหาทรัพย์และอ่านประกาศขายทอดตลาด
ค้นหาทรัพย์ได้ที่เว็บไซต์ asset.led.go.th โดยเลือกจังหวัด ประเภททรัพย์ และช่วงราคา ในประกาศจะมีเลขคดี ที่ตั้ง ขนาด ราคาประเมิน วันนัดขายแต่ละนัด และเงื่อนไขเฉพาะของทรัพย์นั้น ควรอ่านประกาศให้ครบทุกบรรทัด โดยเฉพาะเรื่องภาระผูกพัน ผู้อยู่อาศัย และค่าธรรมเนียมที่ผู้ซื้อต้องรับผิดชอบ
2. ไปดูทรัพย์จริงและเช็กทำเล
ส่วนใหญ่เข้าดูภายในไม่ได้ แต่ควรไปดูภายนอก สอบถามเพื่อนบ้านหรือนิติบุคคลว่ายังมีคนอยู่ไหม ห้องมีสภาพเป็นยังไง และดูราคาซื้อขาย-ค่าเช่าห้องใกล้เคียง เพื่อใช้เป็นเพดานราคาที่เราจะสู้
3. เตรียมเงินหลักประกันและเอกสาร
วันประมูลต้องนำบัตรประชาชนและเงินหลักประกัน (เงินสดหรือแคชเชียร์เช็คสั่งจ่ายสำนักงานบังคับคดีที่ขาย) ไปลงทะเบียนเพื่อรับป้ายประมูล ถ้าให้คนอื่นไปแทนต้องมีหนังสือมอบอำนาจ
4. ประมูลด้วยการยกป้ายเสนอราคา
เจ้าพนักงานจะเริ่มที่ราคาเปิด แล้วให้ผู้สนใจยกป้ายเสนอราคาสูงขึ้นทีละขั้น ใครเสนอสูงสุดและเจ้าพนักงานเคาะขายคือผู้ชนะ ถ้าเจ้าพนักงานเห็นว่าราคายังต่ำเกินไป อาจถอนการขายนัดนั้นได้
5. ชำระเงินส่วนที่เหลือและโอนกรรมสิทธิ์
ผู้ชนะต้องชำระส่วนที่เหลือภายใน 15 วัน ถ้าต้องรอสินเชื่อธนาคาร ขอขยายเวลาได้ไม่เกิน 3 เดือน เมื่อจ่ายครบ เจ้าพนักงานจะออกเอกสารให้นำไปจดทะเบียนโอนที่สำนักงานที่ดิน
ต้องวางเงินหลักประกันเท่าไร
เงินหลักประกันคิดตามราคาประเมินของทรัพย์ ไม่ใช่ราคาที่เราจะประมูล ตามเกณฑ์ที่ธนาคารกสิกรไทยสรุปไว้ มีดังนี้
| ราคาประเมินทรัพย์ | เงินหลักประกัน |
|---|---|
| ไม่เกิน 500,000 บาท | อย่างน้อย 5% ของราคาประเมิน |
| เกิน 500,000 – 1,000,000 บาท | 50,000 บาท |
| เกิน 1,000,000 – 5,000,000 บาท | 250,000 บาท |
| เกิน 5,000,000 – 10,000,000 บาท | 500,000 บาท |
| เกิน 10,000,000 – 20,000,000 บาท | 1,000,000 บาท |
| เกิน 20,000,000 – 50,000,000 บาท | 2,500,000 บาท |
| เกิน 50,000,000 – 200,000,000 บาท | 5,000,000 – 10,000,000 บาท |
ถ้าประมูลไม่ชนะ จะได้รับเงินหลักประกันคืนหลังจบการขาย แต่ถ้าชนะแล้วไม่จ่ายส่วนที่เหลือตามกำหนด ทรัพย์จะถูกนำออกขายใหม่ และถ้าขายได้ราคาต่ำกว่าเดิม ผู้ชนะคนเดิมต้องรับผิดส่วนต่าง จึงไม่ควรยกป้ายถ้ายังไม่แน่ใจเรื่องเงินก้อนที่เหลือค่ะ
ราคาเปิดลดลงทุกนัด ควรรอหรือรีบสู้
ทรัพย์แต่ละรายการมีนัดขายหลายนัด ถ้านัดไหนไม่มีคนซื้อ ราคาเปิดนัดถัดไปจะลดลง
- นัดที่ 1: ราคาเปิดเต็มราคาประเมิน
- นัดที่ 2: 90% ของราคาประเมิน
- นัดที่ 3: 80%
- นัดที่ 4 เป็นต้นไป: 70%
การรอให้ราคาลดเป็นกลยุทธ์ที่หลายคนใช้ แต่ทรัพย์ทำเลดีมักมีคนสู้ตั้งแต่นัดแรก ๆ วิธีที่เหมาะกว่าคือกำหนด “ราคาสูงสุดที่ยอมจ่าย” จากตัวเลขผลตอบแทนไว้ก่อน แล้วยึดตามนั้นไม่ว่าจะเป็นนัดไหน
ตัวอย่างคำนวณ: คอนโดราคาประเมิน 1.5 ล้าน คุ้มไหม
สมมติคอนโด 30 ตร.ม. ราคาประเมิน 1,500,000 บาท ห้องขนาดใกล้เคียงในตึกเดียวกันประกาศขายราว 1,900,000 บาท และปล่อยเช่าได้ราว 8,500 บาทต่อเดือน (ตัวเลขสมมติเพื่อให้เห็นวิธีคิด)
| รายการ | จำนวนเงิน (บาท) |
|---|---|
| นัดที่ 1 ไม่มีคนซื้อ นัดที่ 2 ราคาเปิด 90% | 1,350,000 |
| ชนะประมูลที่ | 1,420,000 |
| เงินหลักประกันที่วางวันประมูล | 250,000 |
| ส่วนที่เหลือต้องจ่ายภายใน 15 วัน (หรือขยาย) | 1,170,000 |
| สำรองค่าโอน ภาษี และค่าใช้จ่ายตามประกาศ | ตรวจจากประกาศแต่ละรายการ |
| ค่าส่วนกลางค้าง (สมมติ 2 ปี × 12,000) | 24,000 |
| ค่าปรับปรุงห้อง ทาสี เปลี่ยนเครื่องใช้ไฟฟ้า | 150,000 |
| ต้นทุนรวมก่อนค่าโอน | 1,594,000 |
ถ้าปล่อยเช่าได้ 8,500 บาท × 12 เดือน = 102,000 บาทต่อปี ผลตอบแทนเบื้องต้น (Gross Yield) เท่ากับ 102,000 ÷ 1,594,000 ≈ 6.4% เทียบกับถ้าซื้อห้องมือสองในตลาดที่ 1,900,000 บาท จะได้ราว 5.4% แต่อย่าลืมว่าตัวเลขนี้ยังไม่รวมเวลาที่เสียไปกับการรอโอน ค่าทนายถ้าต้องดำเนินการขับไล่ และความเสี่ยงที่สภาพห้องแย่กว่าที่คาด ถ้าบวกค่าใช้จ่ายเหล่านี้แล้วส่วนลดเหลือไม่ถึง 10–15% จากราคาตลาด อาจไม่คุ้มกับความยุ่งยากค่ะ
ความเสี่ยงที่ต้องเช็กก่อนยกป้าย
ยังมีคนอยู่ในทรัพย์
ถ้าเจ้าของเดิมหรือผู้อาศัยไม่ยอมออก ผู้ซื้อสามารถยื่นคำร้องต่อศาลที่ทรัพย์ตั้งอยู่ ขอให้ออกหมายบังคับคดีขับไล่ได้โดยไม่ต้องฟ้องคดีใหม่ (แต่วิธีนี้เรียกค่าเสียหายไม่ได้) หรือจะฟ้องขับไล่เป็นคดีใหม่พร้อมเรียกค่าเสียหายก็ได้ ทั้งสองทางใช้เวลาและอาจมีค่าทนาย
ค่าส่วนกลางและค่าน้ำไฟค้าง
สำหรับคอนโด ให้สอบถามนิติบุคคลอาคารชุดล่วงหน้าว่ามียอดค่าส่วนกลางค้างเท่าไร และอ่านเงื่อนไขในประกาศขายว่าใครต้องรับภาระส่วนนี้ เพราะโดยทั่วไปตาม พ.ร.บ.อาคารชุด เจ้าของห้องที่ค้างค่าส่วนกลางจะโอนห้องไม่ได้จนกว่าจะชำระให้ครบ ทางที่ปลอดภัยคือนับยอดค้างเป็นต้นทุนไว้ก่อนเสมอ
สภาพทรัพย์และเอกสารสิทธิ์
ผู้ซื้อรับทรัพย์ตามสภาพ ถ้าโครงสร้างเสียหาย ระบบไฟหรือประปามีปัญหา ต้องแก้เองทั้งหมด ควรตรวจสอบโฉนดหรือหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุดว่าตรงกับที่ประกาศ และดูว่ามีภาระจำนองที่ขายแบบ “ติดจำนอง” หรือไม่ ซึ่งหมายถึงผู้ซื้อต้องรับภาระหนี้จำนองนั้นต่อ
เรื่องสินเชื่อ
ถ้าจะกู้ธนาคาร ควรขอ Pre-approve ก่อนวันประมูล เพราะเวลาขยายสูงสุด 3 เดือนอาจไม่พอถ้าธนาคารประเมินราคาต่ำกว่าที่ชนะประมูล และไม่ใช่ทุกธนาคารที่ปล่อยกู้ทรัพย์ขายทอดตลาด
เช็กลิสต์ก่อนประมูลทรัพย์กรมบังคับคดี
- อ่านประกาศขายทอดตลาดครบทุกเงื่อนไข และจดวันนัดขายทุกนัด
- ไปดูทรัพย์จริง สอบถามนิติบุคคลหรือเพื่อนบ้านเรื่องผู้อาศัยและยอดค้าง
- เทียบราคาซื้อขายและค่าเช่าห้องใกล้เคียงอย่างน้อย 3–5 รายการ
- คำนวณต้นทุนรวม (ราคาประมูล + ค่าโอน/ภาษี + ค่าส่วนกลางค้าง + ค่าปรับปรุง) แล้วตั้งราคาสูงสุดที่ยอมจ่าย
- เตรียมเงินหลักประกันเป็นเงินสดหรือแคชเชียร์เช็ค และขอ Pre-approve สินเชื่อไว้ล่วงหน้า
- เผื่อเงินสำรองสำหรับค่าทนายและเวลารอ กรณีต้องดำเนินการขับไล่
สรุป
ทรัพย์กรมบังคับคดีเป็นช่องทางซื้ออสังหาฯ ต่ำกว่าราคาตลาดที่นักลงทุนหลายคนใช้ แต่ส่วนลดที่เห็นในประกาศยังไม่ใช่กำไรจริง ต้องหักค่าใช้จ่ายค้าง ค่าปรับปรุง และความเสี่ยงเรื่องผู้อาศัยออกก่อน เตรียมเงินหลักประกันและสินเชื่อให้พร้อม ตั้งราคาสูงสุดจากตัวเลขผลตอบแทน แล้วจะประมูลได้อย่างมั่นใจขึ้นค่ะ
ถ้าอยากให้ช่วยประเมินทรัพย์ที่กำลังเล็งไว้ หรือเทียบกับคอนโด-บ้านพร้อมอยู่ในทำเลเดียวกัน ทักมาคุยกับทีม thaiproperty99 ได้ทางเพจ Facebook หรือ LINE OA ได้เลยนะคะ
ข้อมูลอ้างอิง: ธนาคารกสิกรไทย (ขั้นตอนการประมูลทรัพย์กรมบังคับคดี), Legardy (การขับไล่หลังซื้อทรัพย์ขายทอดตลาด), ไทยรัฐออนไลน์ (พ.ร.บ.อาคารชุด เรื่องค่าส่วนกลาง), เว็บไซต์ขายทอดตลาด กรมบังคับคดี asset.led.go.th
ภาพประกอบ: Sora Shimazaki / Pexels