ราคาประเมินที่ดินคืออะไร ต่างจากราคาตลาดยังไง รอบใหม่ 2570 นักลงทุนต้องรู้
ราคาประเมินที่ดินคือราคากลางที่กรมธนารักษ์กำหนดไว้สำหรับที่ดิน สิ่งปลูกสร้าง และห้องชุดแต่ละแปลง เพื่อใช้เป็นฐานคิดค่าธรรมเนียมโอน ภาษีจากการขาย และภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ไม่ใช่ราคาที่ซื้อขายกันจริงในตลาด และไม่ใช่ราคาที่ธนาคารใช้ปล่อยกู้ สำหรับนักลงทุน ตัวเลขนี้สำคัญเพราะมันกำหนดต้นทุนตอนซื้อ ตอนถือ และตอนขาย ยิ่งปีหน้าจะมีบัญชีราคาประเมินรอบใหม่ 2570–2573 ยิ่งควรเข้าใจไว้ก่อนตัดสินใจซื้อหรือขายช่วงปลายปีนี้
ราคาประเมินที่ดินคืออะไร ใครเป็นคนกำหนด
กรมธนารักษ์จัดทำบัญชีราคาประเมินทรัพย์สินทุก 4 ปี ตาม พ.ร.บ.การประเมินราคาทรัพย์สินเพื่อประโยชน์แห่งรัฐ พ.ศ. 2562 ครอบคลุมที่ดินหลายสิบล้านแปลงทั่วประเทศ รวมถึงห้องชุดในอาคารชุดที่จดทะเบียนแล้ว ราคาจะกำหนดเป็นบาทต่อตารางวาสำหรับที่ดิน และบาทต่อตารางเมตรสำหรับห้องชุด
รอบที่ใช้อยู่ตอนนี้คือรอบปี 2566–2569 เริ่มใช้ตั้งแต่ 1 ม.ค. 2566 ตอนนั้นราคาเฉลี่ยทั้งประเทศปรับขึ้นราว 8.93% ส่วนทำเลที่ราคาประเมินสูงสุดคือย่านสีลม เพลินจิต วิทยุ และพระราม 1 ที่ประมาณ 1,000,000 บาทต่อตารางวา
ราคาประเมิน ราคาตลาด ราคาประเมินธนาคาร ต่างกันยังไง
สามคำนี้คนสับสนกันบ่อยมาก แต่ใช้คนละงานกันเลย
| ราคา | ใครกำหนด | ใช้ทำอะไร |
|---|---|---|
| ราคาประเมินราชการ | กรมธนารักษ์ | ฐานค่าโอน ภาษีหัก ณ ที่จ่าย ภาษีที่ดินฯ |
| ราคาตลาด (ราคาซื้อขาย) | ผู้ซื้อกับผู้ขายตกลงกัน | ราคาที่จ่ายกันจริงในสัญญา |
| ราคาประเมินธนาคาร | ผู้ประเมินที่ธนาคารจ้าง | กำหนดวงเงินกู้ร่วมกับเกณฑ์ LTV |
โดยทั่วไปราคาประเมินราชการจะต่ำกว่าราคาตลาด เพราะเป็นราคากลางที่อัปเดตทุก 4 ปี ขณะที่ราคาตลาดขยับตามดีมานด์ทุกวัน ส่วนราคาประเมินธนาคารมักใกล้ราคาตลาดมากกว่า แต่ก็อาจต่ำกว่าราคาที่เราตกลงซื้อได้ ถ้าเราซื้อแพงเกินทำเล
ทำไมนักลงทุนต้องแยกให้ออก
ถ้าเอาราคาประเมินราชการไปคิดว่าเป็นมูลค่าห้อง อาจประเมินกำไรผิด ส่วนถ้าคิดว่าธนาคารจะให้กู้ตามราคาที่เราตกลงซื้อ อาจต้องเตรียมเงินส่วนต่างเพิ่มกะทันหันตอนธนาคารประเมินออกมาต่ำกว่า
ราคาประเมินใช้คิดค่าใช้จ่ายอะไรบ้าง
- ค่าธรรมเนียมโอน 2% คิดจากราคาประเมิน (ปัจจุบันที่อยู่อาศัยราคาซื้อขายและราคาประเมินไม่เกิน 7 ล้านบาท ได้ลดเหลือ 0.01% ตามมาตรการที่ใช้ถึง 30 มิ.ย. 2570)
- ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย ผู้ขายที่เป็นบุคคลธรรมดาคิดจากราคาประเมิน แล้วหักค่าใช้จ่ายตามจำนวนปีที่ถือครอง
- ภาษีธุรกิจเฉพาะ 3.3% หรืออากรแสตมป์ 0.5% คิดจากราคาประเมินหรือราคาซื้อขาย แล้วแต่อันไหนสูงกว่า
- ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ที่ต้องจ่ายทุกปีระหว่างถือครอง ใช้ราคาประเมินเป็นฐานคำนวณ
แปลว่าราคาประเมินกระทบนักลงทุนครบทั้งวงจร ตั้งแต่วันโอน ระหว่างปล่อยเช่า จนถึงวันขายต่อ ใครอยากดูรายละเอียดภาษีขายเพิ่ม อ่านต่อได้ในบทความเรื่องภาษีขายคอนโดของเรา
รอบใหม่ 2570–2573 มีอะไรต้องรู้
จากข่าวฐานเศรษฐกิจและ REIC ช่วงต้นปี 2569 กรมธนารักษ์เตรียมประกาศบัญชีราคาประเมินรอบใหม่ คาดว่าจะประกาศภายในเดือน ธ.ค. 2569 และเริ่มใช้ 1 ม.ค. 2570 โดยตั้งเป้าให้ราคาประเมินห่างจากราคาตลาดไม่เกิน 20% จากเดิมที่หลายทำเลห่างกัน 30–40%
ตอนนี้ยังไม่มีตัวเลขทางการว่าจะปรับขึ้นเฉลี่ยกี่เปอร์เซ็นต์ บางสื่อคาดการณ์ว่าอาจขึ้นไม่น้อยกว่า 15% แต่เป็นการคาดของผู้เขียนข่าว ไม่ใช่ตัวเลขจากกรมธนารักษ์ ทิศทางที่ชัดคือโดยรวมไม่น่าปรับลด และทำเลที่ราคาตลาดวิ่งนำราคาประเมินไปไกล เช่น ใจกลางเมือง แนวรถไฟฟ้า หรือเมืองท่องเที่ยวอย่างพัทยา มีโอกาสขยับมากกว่าที่อื่น
ตัวอย่างตัวเลข: ราคาประเมินขยับ ต้นทุนเปลี่ยนแค่ไหน
สมมติคอนโด 1 ห้อง ราคาซื้อขาย 3,000,000 บาท ราคาประเมินราชการตอนนี้ 2,100,000 บาท และสมมติว่ารอบใหม่ราคาประเมินขยับขึ้น 15% เป็น 2,415,000 บาท (ตัวเลขสมมติเพื่อดูผลกระทบ)
| รายการ | ราคาประเมิน 2,100,000 | ราคาประเมิน 2,415,000 |
|---|---|---|
| ค่าโอนอัตราปกติ 2% | 42,000 บาท | 48,300 บาท |
| ค่าโอนอัตรามาตรการ 0.01% | 210 บาท | 242 บาท |
| ภาษีที่ดินฯ ห้องที่ไม่ใช่บ้านหลังหลัก 0.02% ต่อปี | 420 บาท | 483 บาท |
จะเห็นว่าภาษีที่ดินรายปีของห้องปล่อยเช่าขยับไม่มาก แต่ค่าโอนอัตราปกติเพิ่มขึ้นหลักพันบาท ถ้าเป็นทรัพย์ราคาสูงหรือที่ดินแปลงใหญ่ ส่วนต่างจะเป็นหลักหมื่นถึงหลักแสน อีกจุดที่ต้องคิดคือภาษีหัก ณ ที่จ่ายของคนขายจะสูงขึ้นตามฐานราคาประเมินด้วย
แล้วควรรีบซื้อหรือรีบขายก่อนปี 2570 ไหม
ไม่จำเป็นต้องรีบเพราะเรื่องนี้อย่างเดียว ถ้าทรัพย์เข้าเงื่อนไขลดค่าโอน 0.01% ส่วนต่างค่าโอนแทบไม่ต่างกัน สิ่งที่ควรดูมากกว่าคือทำเล ราคาที่ซื้อเทียบราคาตลาด และแผนถือครองของเรา แต่ถ้าเป็นทรัพย์ที่ไม่เข้ามาตรการ เช่น ราคาเกิน 7 ล้าน ที่ดินเปล่า หรือทรัพย์เชิงพาณิชย์ และตกลงราคากันได้แล้ว การโอนก่อนสิ้นปีอาจช่วยประหยัดค่าโอนและภาษีได้บ้าง
เช็กราคาประเมินด้วยตัวเองได้ที่ไหน
- เว็บไซต์ assessprice.treasury.go.th ของกรมธนารักษ์ ค้นได้ทั้งที่ดินและห้องชุด
- แอป TRD Property Valuation ของกรมธนารักษ์ ค้นจากแผนที่หรือตำแหน่ง GPS
- LandsMaps (landsmaps.dol.go.th) หรือแอป SmartLands ของกรมที่ดิน ดูรูปแปลงที่ดิน ตำแหน่ง และราคาประเมินเบื้องต้น
ข้อมูลที่ควรเตรียมคือเลขที่โฉนดกับจังหวัด หรือเลขที่ดินกับเลขระวาง ถ้าเป็นคอนโดให้เตรียมชื่ออาคารชุดและเลขทะเบียนอาคารชุด ราคาจากออนไลน์เป็นข้อมูลเบื้องต้น ถ้าจะใช้ตัวเลขทางการก่อนวันโอน ควรยืนยันกับสำนักงานที่ดินที่ทรัพย์ตั้งอยู่
เช็กลิสต์สำหรับนักลงทุนก่อนรอบใหม่
- เช็กราคาประเมินของทรัพย์ที่ถืออยู่และทรัพย์ที่กำลังจะซื้อ แล้วเทียบกับราคาตลาด
- คำนวณค่าโอนและภาษีทั้งแบบอัตราปกติและอัตรามาตรการ ดูว่าทรัพย์เข้าเงื่อนไขหรือเปล่า
- ถ้ามีแผนขายปีหน้า ลองคิดภาษีหัก ณ ที่จ่ายเผื่อราคาประเมินขยับขึ้นไว้ก่อน
- อย่าใช้ราคาประเมินราชการเป็นตัวตั้งราคาขาย ให้ดูราคาซื้อขายจริงของห้องใกล้เคียง
- เตรียมเงินส่วนต่างไว้ เผื่อราคาประเมินธนาคารออกมาต่ำกว่าราคาซื้อ
สรุป
ราคาประเมินที่ดินเป็นราคากลางของรัฐที่ใช้คิดค่าโอนและภาษี ไม่ได้บอกว่าทรัพย์ของเรามีมูลค่าจริงเท่าไร รอบใหม่ 2570–2573 มีแนวโน้มขยับเข้าใกล้ราคาตลาดมากขึ้น ต้นทุนการโอนและภาษีของบางทรัพย์จึงอาจสูงขึ้น ทางที่ดีคือเช็กตัวเลขของทรัพย์ตัวเองตั้งแต่ตอนนี้ แล้วรอดูประกาศทางการช่วงปลายปีก่อนวางแผนซื้อขาย
ถ้าอยากให้ช่วยดูว่าทรัพย์ที่กำลังสนใจ ราคาประเมินกับราคาตลาดห่างกันแค่ไหน หรือควรวางแผนโอนช่วงไหน ทักมาคุยกับทีม thaiproperty99 ได้ทางเพจ Facebook หรือ LINE OA ได้เลยค่ะ
แหล่งข้อมูล: ฐานเศรษฐกิจ (7 ก.พ. 2569), ศูนย์ข้อมูลอสังหาริมทรัพย์ REIC (19 ก.พ. 2569), M-Property (30 ม.ค. 2569), กรมธนารักษ์ (assessprice.treasury.go.th), กรมที่ดิน (landsmaps.dol.go.th)
ภาพประกอบ: Max Böttinger / Unsplash