ปล่อยเช่าคอนโดรายวันผ่าน Airbnb ผิดกฎหมายไหม โทษเท่าไร นักลงทุนต้องรู้ก่อนทำ
ปล่อยเช่าคอนโดรายวันหรือรายสัปดาห์ผ่านแอปอย่าง Airbnb โดยไม่มีใบอนุญาต มีความเสี่ยงผิด พ.ร.บ.โรงแรม พ.ศ. 2547 เพราะการรับคนเข้าพักชั่วคราวโดยเก็บค่าตอบแทนเข้าข่ายธุรกิจโรงแรม ส่วนการปล่อยเช่าตั้งแต่รายเดือนขึ้นไปไม่อยู่ในกฎหมายนี้ แต่ยังต้องทำตามข้อบังคับของอาคารชุด
หลายคนเห็นตัวเลขค่าห้องรายคืนแล้วคิดว่าได้ผลตอบแทนสูงกว่ารายเดือนมาก บทความนี้สรุปว่ากฎหมายพูดว่าอะไร โทษหนักแค่ไหน นิติบุคคลห้ามได้หรือเปล่า และถ้าอยากได้ผลตอบแทนดีแบบถูกกฎหมายควรทำอย่างไร
ทำไมเช่ารายวันถึงเข้าข่ายโรงแรม
พ.ร.บ.โรงแรม พ.ศ. 2547 มาตรา 4 นิยามโรงแรมว่าเป็นสถานที่พักที่จัดไว้เพื่อให้บริการที่พักชั่วคราวสำหรับคนเดินทางหรือบุคคลอื่นโดยมีค่าตอบแทน และยกเว้นสถานที่พักที่ให้เช่าเป็นรายเดือนขึ้นไป ดังนั้นการรับแขกเป็นรายคืนหรือรายสัปดาห์จึงต้องมีใบอนุญาตประกอบธุรกิจโรงแรมตามมาตรา 15
ห้องชุดในคอนโดส่วนใหญ่ขอใบอนุญาตโรงแรมไม่ได้ในทางปฏิบัติ เพราะอาคารสร้างและจดทะเบียนเป็นที่อยู่อาศัย และมาตรฐานความปลอดภัยของโรงแรมต่างจากอาคารชุด
โทษตามกฎหมาย
- ไม่มีใบอนุญาตประกอบธุรกิจโรงแรม (มาตรา 59): จำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และปรับอีกไม่เกินวันละ 10,000 บาทตลอดเวลาที่ยังฝ่าฝืน
- ข้อบังคับอาคารชุด: ถ้าข้อบังคับห้ามและกำหนดค่าปรับไว้ นิติบุคคลเรียกค่าปรับได้ มีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4215/2564 ที่ศาลให้เจ้าของห้องจ่ายค่าปรับตามข้อบังคับเป็นจำนวน 300,000 บาท โดยคิดเฉพาะวันที่มีผู้เช่ารายวันเข้าพักจริง
- ผู้เช่าที่เอาห้องไปปล่อยต่อรายวัน: เสี่ยงทั้งผิดสัญญาเช่ากับเจ้าของห้อง และผิดกฎหมายโรงแรมเอง
- ผู้เข้าพักชาวต่างชาติ: เจ้าบ้านต้องแจ้งที่พักของคนต่างด้าวต่อ ตม. ภายใน 24 ชั่วโมง
ข้อยกเว้นที่พักขนาดเล็ก ใช้กับคอนโดได้ไหม
กฎกระทรวงที่แก้ไขเมื่อปี 2566 ยกเว้นสถานที่พักที่มีห้องพักไม่เกิน 8 ห้อง และรองรับผู้พักรวมไม่เกิน 30 คน ไม่ต้องขอใบอนุญาตโรงแรม แต่ต้องแจ้งนายทะเบียนและได้รับหนังสือรับแจ้งก่อน ข้อยกเว้นนี้ออกแบบมาสำหรับที่พักลักษณะโฮมสเตย์หรือบ้านพัก และยังไม่มีหลักเกณฑ์ที่ยืนยันชัดว่าห้องชุดในคอนโดเข้าข้อยกเว้นได้ อีกทั้งแม้ได้หนังสือรับแจ้ง ข้อบังคับนิติบุคคลที่ห้ามเช่ารายวันก็ยังผูกพันเจ้าของห้องอยู่ดี
ผลตอบแทนรายวันดูสูง แต่ต้นทุนก็สูงตาม
ถ้าคิดเฉพาะค่าห้องต่อคืน การปล่อยรายวันดูได้เงินมากกว่า แต่ต้องหักค่าทำความสะอาด ค่าซักผ้าปูที่นอน ค่าคอมมิชชันแพลตฟอร์ม ค่าน้ำไฟที่เจ้าของจ่ายเอง อัตราการเข้าพักที่ไม่เต็มทุกคืน และความเสี่ยงค่าปรับ เมื่อหักครบแล้ว ส่วนต่างกับการปล่อยรายเดือนมักน้อยกว่าที่คิด และยังต้องใช้เวลาดูแลมากกว่าหลายเท่า
ทางเลือกที่ถูกกฎหมาย
- ปล่อยเช่ารายเดือนขึ้นไป: ทำสัญญาเช่าตั้งแต่ 1 เดือน ไม่ต้องมีใบอนุญาตโรงแรม แต่ต้องเป็นการเช่าจริง ถ้าทำสัญญารายเดือนแต่เปลี่ยนคนเข้าพักทุกไม่กี่คืน อาจถูกมองว่าเป็นการให้พักชั่วคราวเชิงธุรกิจ
- สัญญาระยะสั้น 1–3 เดือน: เหมาะกับคนมาทำงานชั่วคราว นักศึกษาฝึกงาน หรือคนรอย้ายบ้าน ตั้งค่าเช่าสูงกว่ารายปีได้เล็กน้อย
- ห้องพร้อมอยู่ระดับดี: ลงทุนเฟอร์นิเจอร์และอินเทอร์เน็ตให้ครบ เพื่อแข่งกับห้องรายวันในแง่ความสะดวก
เช็กลิสต์ก่อนตัดสินใจ
- ☐ อ่านข้อบังคับอาคารชุดว่าห้ามเช่ารายวันหรือมีค่าปรับไหม
- ☐ สัญญาเช่ากับผู้เช่าห้ามให้เช่าช่วงหรือปล่อยรายวันต่อ
- ☐ ถ้าผู้เช่าเป็นชาวต่างชาติ มีขั้นตอนแจ้ง ตม. ภายใน 24 ชั่วโมง
- ☐ คำนวณผลตอบแทนสุทธิของรายเดือนเทียบกับรายวันหลังหักต้นทุนจริง
สรุป
การปล่อยเช่าคอนโดรายวันโดยไม่มีใบอนุญาตเสี่ยงผิด พ.ร.บ.โรงแรม และเสี่ยงค่าปรับจากนิติบุคคล ซึ่งศาลเคยตัดสินให้จ่ายหลักแสนบาท ทางที่ปลอดภัยกว่าคือปล่อยเช่าตั้งแต่รายเดือนขึ้นไป และเพิ่มผลตอบแทนด้วยการทำห้องให้พร้อมอยู่ บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ถ้ามีกรณีเฉพาะควรปรึกษานักกฎหมาย
หากต้องการวางแผนปล่อยเช่าคอนโดให้ได้ผลตอบแทนดีและถูกกฎหมาย ทีม thaiproperty99 ยินดีให้คำปรึกษา ติดต่อเราได้ทางเพจ Facebook หรือ LINE OA ของ thaiproperty99
ข้อมูลอ้างอิง: พ.ร.บ.โรงแรม พ.ศ. 2547, คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4215/2564 (สรุปโดย Legardy), อินโฟเควสท์
ภาพประกอบ: Taylor Beach / Unsplash